Trong bối cảnh nước ta ngày càng đẩy mạnh phát triển của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, sở hữu trí tuệ không chỉ là công cụ bảo vệ ý tưởng, công nghệ hay thương hiệu mà còn là “tài sản vô hình” quyết định giá trị mỗi cá nhân, tổ chức. Vì vậy, xử lý vi phạm sở hữu trí tuệ trở thành yếu tố then chốt giúp cá nhân, tổ chức bảo vệ tài sản trí tuệ, duy trì lợi thế cạnh tranh và uy tín trên thị trường. Trong bài viết dưới đây tập trung so sánh và bình luận về những điểm mới trong việc xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Bổ sung các biện pháp dân sự phù hợp với nền tảng số
So với quy định trước đây vốn chủ yếu được thiết kế cho môi trường truyền thống, pháp luật hiện hành đã có bước điều chỉnh quan trọng khi bổ sung các cơ chế xử lý hành vi vi phạm trên nền tảng số. Đặc biệt, các quy định mới hướng đến việc xử lý hiệu quả các hành vi sao chép lậu vốn đang diễn ra phổ biến và khó kiểm soát. Quy định mới này đã tạo ra bước chuyển dịch lớn trong công cuộc cải cách công nghiệp 4.0 của nước ta. Tuy nhiên, hiệu quả thực thi vẫn sẽ phụ thuộc lớn vào năng lực phối hợp giữa cơ quan quản lý và các nền tảng trung gian.
Tăng mức bồi thường thiệt hại liên quan đến hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ
Một trong những điểm mới nổi bật là việc điều chỉnh tăng mức bồi thường thiệt hại trong trường hợp không xác định được thiệt hại cụ thể:
Đối với mức bồi thường thiệt hại về vật chất, theo quy định trước đây mức tối đa mà bên vi phạm phải bồi thường là 500 triệu đồng và hiện nay đã được nâng lên mức bồi thường tối đa là 1 tỷ đồng.
Đối với mức bồi thường thiệt hại về tinh thần cũng được điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn khi gắn với mức lương cơ sở (từ 10 đến 100 lần mức lương cơ sở) thay vì quy định ở mức từ 5 triệu đến 50 triệu đồng như trước đây. Sự thay đổi này phản ánh đúng thực tiễn khi giá trị tài sản trí tuệ ngày càng lớn và thiệt hại từ hành vi xâm phạm ngày càng nghiêm trọng.
Có thể thấy, việc tăng mức bồi thường thiệt hại không những góp phần nâng cao tính răn đe mà còn là cơ sở để bảo vệ quyền lợi của chủ thể quyền tốt hơn.
Xem thêm: Những điểm mới nổi bật của Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi, bổ sung có hiệu lực từ 1/4/2026
Bổ sung biện pháp khẩn cấp tạm thời
Luật Sở hữu trí tuệ đã sửa đổi, bổ sung biện pháp khẩn cấp tạm thời, theo đó cho phép cơ quan có thẩm quyền: “Ẩn hoặc tạm thời vô hiệu hóa truy cập đến thông tin, nội dung, tài khoản, trang thông tin điện tử, ứng dụng hoặc các định danh địa chỉ Internet có liên quan đến hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.”. Đây là một bước tiến rất đáng ghi nhận, phù hợp với môi trường số với tốc độ lan truyền thông tin nhanh chóng trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, quy định này cũng đặt ra cơ chế kiểm soát quyền lực nhằm tránh lạm dụng, đảm bảo cân bằng giữa bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và việc tiếp cận thông tin.
Thống nhất hệ thống pháp luật xử lý vi phạm hành chính về sở hữu trí tuệ
Luật Sở hữu trí tuệ đã sửa đổi theo hướng bổ sung hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ bị xử phạt hành chính và thống nhất quy phạm pháp luật điều chỉnh như sau:
(1) Bổ sung hành vi “tàng trữ” vật mang nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý được bảo hộ hoặc giao cho người khác thực hiện hành vi này là hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
(2) Sửa đổi việc thực hiện hành vi cạnh tranh không lành mạnh về sở hữu trí tuệ sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
So với quy định trước đây còn có sự chồng chéo và chưa thống nhất, có thể thấy việc sửa đổi này góp phần thống nhất hệ thống pháp luật và tạo cơ sở pháp lý rõ ràng, đồng bộ hơn cho hoạt động xử lý vi phạm.
Xét về tổng thể, trong lần sửa đổi này đã thể hiện bước tiến lớn trong việc hoàn thiện cơ chế xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ số như hiện nay.
Để biết thêm thông tin chi tiết về các thủ tục, dịch vụ vui lòng liên hệ Suntrust để được tư vấn và hỗ trợ.
