Nghị quyết số 198/2025/QH15 nhằm thực hiện Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị đã đặt ra nhiều cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ, bền vững. Cũng bởi vậy, thời gian gần đây, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đang trở thành thuật ngữ được nhắc đến thường xuyên trong các chính sách phát triển kinh tế, khoa học và công nghệ tại Việt Nam. Không chỉ là “startup” theo nghĩa thông thường, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo còn được pháp luật ghi nhận như một chủ thể đặc thù, gắn với đổi mới sáng tạo, công nghệ, tài sản trí tuệ và khả năng tăng trưởng nhanh. Vậy doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo là gì, được xác định theo những tiêu chí nào và vì sao việc hiểu đúng khái niệm này lại có ý nghĩa quan trọng trong việc tiếp cận các cơ chế, chính sách ưu đãi của Nhà nước?
Khái niệm doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo
Căn cứ Khoản 18 Điều 3 Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025, “Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo là doanh nghiệp triển khai mô hình kinh doanh sáng tạo, có khả năng tăng trưởng nhanh và mở rộng quy mô thị trường dựa trên khai thác hiệu quả công nghệ, quyền sở hữu trí tuệ, ý tưởng đột phá hoặc mô hình kinh doanh mới.”
Khái niệm trên đặt ra điều kiện để một doanh nghiệp được công nhận là khởi nghiệp sáng tạo khi đáp ứng đồng thời hai đặc trưng cốt lõi là:
- Có yếu tố đổi mới sáng tạo – tức là hoạt động dựa trên công nghệ mới, mô hình kinh doanh mới hoặc tài sản trí tuệ mang tính khác biệt;
- Có khả năng tăng trưởng nhanh – thể hiện qua tiềm năng mở rộng thị trường, gia tăng doanh thu hoặc quy mô trong thời gian ngắn. Nhóm doanh nghiệp này thường gắn với các hoạt động nghiên cứu – phát triển, ứng dụng công nghệ, thử nghiệm mô hình kinh doanh mới và đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo của nền kinh tế.
Các tiêu chí để được xác định là doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo?
Căn cứ Điều 35 Nghị định 268/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo phải đáp ứng các tiêu sau:
- Là doanh nghiệp thì phải được thành lập theo Luật Doanh nghiệp.
- Có dự án khởi nghiệp sáng tạo đã được đầu tư, hoặc cam kết đầu tư bởi quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo, quỹ đầu tư mạo hiểm, nhà đầu tư cá nhân khởi nghiệp sáng tạo ; hoặc được hỗ trợ, cam kết hỗ trợ bởi trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo.
- Khả năng tăng trưởng doanh thu của doanh nghiệp hoặc từ việc triển khai dự án khởi nghiệp sáng tạo đạt tối thiểu 20% trong 02 năm liên tiếp trên cơ sở phân tích các yếu tố thị phần, khả năng phát triển sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp, triển khai dự án khởi nghiệp sáng tạo, khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.
Xem thêm: Doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam dưới góc nhìn pháp luật
Các chính sách ưu đãi đối với doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo?
Miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp
Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm đầu, và giảm 50% thuế trong 4 năm tiếp theo đối với phần thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo
Thời gian miễn thuế, giảm thuế đối với thu nhập được tính liên tục từ năm đầu tiên có thu nhập chịu thuế từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo; trường hợp không có thu nhập chịu thuế trong 03 năm đầu kể từ năm đầu tiên có doanh thu từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo thì thời gian miễn thuế, giảm thuế được tính từ năm thứ tư
Phải hạch toán riêng thu nhập từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo được miễn thuế, giảm thuế với thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh không được ưu đãi thuế khác. Trường hợp không hạch toán riêng được thì phần thu nhập từ hoạt động được ưu đãi thuế được xác định bằng (=) tổng thu nhập chịu thuế nhân (x) với tỷ lệ phần trăm (%) doanh thu hoặc chi phí được trừ của hoạt động sản xuất, kinh doanh được ưu đãi thuế so với tổng doanh thu hoặc tổng chi phí được trừ của doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong kỳ tính thuế.
Trường hợp có khoản doanh thu hoặc chi phí được trừ không thể hạch toán riêng được thì khoản doanh thu hoặc chi phí được trừ đó xác định theo tỷ lệ giữa doanh thu hoặc chi phí được trừ của hoạt động sản xuất, kinh doanh hưởng ưu đãi thuế trên tổng doanh thu hoặc chi phí được trừ của doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Miễn giảm thuế thu nhập cá nhân
Cá nhân là chuyên gia, nhà khoa học có thu nhập từ tiền lương, tiền công nhận được từ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế trong thời hạn 02 năm (24 tháng liên tục) và giảm 50% số thuế phải nộp trong 04 năm (48 tháng liên tục) tiếp theo đối với khoản thu nhập này. Thời gian miễn, giảm thuế tính liên tục kể từ tháng phát sinh thu nhập được miễn, giảm thuế.
Hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh
Hỗ trợ giảm tối thiểu 30% tiền thuê lại đất trong vòng 05 năm đầu kể từ ngày ký hợp đồng thuê đất với chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ.
Hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số
Doanh nghiệp được trích tối đa 20% thu nhập tính thuế thu nhập doanh nghiệp để lập quỹ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của doanh nghiệp. Doanh nghiệp được sử dụng quỹ để tự triển khai hoặc đặt hàng bên ngoài nghiên cứu phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo theo cơ chế khoán sản phẩm. Việc sử dụng quỹ này thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.
Khoản chi cho hoạt động nghiên cứu và phát triển của doanh nghiệp được thực hiện theo quy định của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo và các văn bản hướng dẫn đối với hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ và được tính bằng 200% chi phí thực tế của hoạt động này tại doanh nghiệp.
Để biết thêm thông tin chi tiết về các thủ tục, dịch vụ vui lòng liên hệ Suntrust để được tư vấn và hỗ trợ.
